Na balkon południowy wybieraj rośliny, które tolerują nie tylko silne światło, lecz także szybkie wysychanie podłoża i nagrzewanie donic. Najmniej kłopotliwe będą portulaki, rozchodniki, rojniki i lawenda, a najbardziej efektowne przy regularnym podlewaniu: pelargonie, werbeny, osteospermum oraz surfinie.
Najpierw oceń, jak trudne warunki panują na balkonie
Południowa wystawa zwykle oznacza kilka godzin bezpośredniego słońca, ale sam kierunek świata nie mówi wszystkiego. Balkon może być częściowo zacieniony przez sąsiedni budynek, daszek lub wysoką balustradę. Z drugiej strony szczególnie wymagające są miejsca przy jasnej, odbijającej światło ścianie, przeszkleniu albo metalowej balustradzie.
Roślina stojąca w małej ciemnej skrzynce przy nagrzanej ścianie ma znacznie trudniej niż ten sam gatunek w dużej, jasnej donicy ustawionej na bardziej przewiewnym balkonie. Metalowe pojemniki również mogą mocno ogrzewać podłoże, dlatego na gorącą ekspozycję lepiej wybierać osłony jasne, ceramiczne, drewniane albo stabilne donice z tworzywa przeznaczone do użytku na zewnątrz.
Warto też od razu odpowiedzieć sobie na jedno pytanie: czy w upalne dni możesz sprawdzić rośliny rano i wieczorem? Od tego zależy, czy lepsze będą odporne na suszę rośliny balkonowe na pełne słońce, czy obficie kwitnące gatunki potrzebujące stałej dostępności wody.
Jakie rośliny na balkon południowy wybrać
Wybór dopasuj przede wszystkim do tego, jak często możesz podlewać oraz jaki efekt chcesz uzyskać. Jeśli podlewanie bywa nieregularne, wybierz portulakę, rozchodniki, rojniki lub lawendę. Do długiego kwitnienia przy regularnej pielęgnacji sprawdzą się pelargonie, werbeny i osteospermum. Na zwisające kompozycje wybierz surfinię, petunię albo scewolę, ale kontroluj ich wilgotność częściej, zwłaszcza podczas upałów.
| Roślina | Pełne słońce | Tolerancja przesuszenia | Podlewanie | Najważniejsza uwaga |
|---|---|---|---|---|
| Pelargonia | bardzo dobra | umiarkowana | regularne | Kwitnie długo, lecz nie powinna mieć długotrwale przesuszonej bryły korzeniowej. |
| Surfinia i petunia | bardzo dobra | niewielka | częste w upały | Dobry wybór do zwisających skrzynek dla osób, które mogą systematycznie podlewać. |
| Werbena | bardzo dobra | umiarkowana | regularne | Sprawdza się w słonecznych kompozycjach, także lekko zwisających. |
| Osteospermum | bardzo dobra | umiarkowana | regularne | Wymaga przepuszczalnego podłoża i nie toleruje zastojów wody. |
| Portulaka wielkokwiatowa | doskonała | duża | oszczędne | Dobry wybór na balkon południowy, gdy nie możesz podlewać codziennie. |
| Lawenda | bardzo dobra | duża po ukorzenieniu | umiarkowane | Potrzebuje bardzo dobrego odpływu i nie znosi stale mokrego podłoża. |
| Rozchodniki i rojniki | doskonała | bardzo duża | rzadkie | Sadź je w pojemniku dobrze zdrenowanym; mniejsza objętość podłoża szybciej wysycha. |
| Scewola | dobra | niewielka do umiarkowanej | regularne | Tworzy efektowne kaskady, lecz w czasie upałów wymaga częstej kontroli wilgotności. |
Roślina odporna na pełne słońce nie zawsze jest odporna na suszę. Surfinia, petunia i scewola mogą dobrze rosnąć na południowym balkonie, ale w małej skrzynce szybko więdną bez wody. Portulaka, rozchodniki i rojniki lepiej znoszą krótkie przesuszenie. Nie łącz ich jednak w jednej donicy z roślinami o znacznie większym zapotrzebowaniu na wodę.
Wybór według ilości czasu na podlewanie
Gdy nie możesz podlewać codziennie
Najbezpieczniejsze będą portulaka, rozchodniki, rojniki oraz lawenda. Są to rośliny, które lepiej radzą sobie z okresowym przesuszeniem niż typowe kwiaty rabatowe. Nie oznacza to jednak, że można pozostawić je bez wody przez cały sezon. Świeżo posadzone egzemplarze trzeba podlewać regularnie, dopóki nie przerosną nowego podłoża korzeniami.
Portulaka sprawdzi się w skrzynkach i niskich misach. Jej mięsiste liście magazynują wodę, a kwiaty dobrze wyglądają w mocnym słońcu. Rozchodniki i rojniki warto sadzić w osobnych kompozycjach, z dodatkiem bardzo przepuszczalnego podłoża. Nie łącz ich z surfiniami czy scewolami, bo wymagają zupełnie innego rytmu podlewania.
Gdy zależy Ci na długim i intensywnym kwitnieniu
Pelargonie, werbeny i osteospermum to dobre balkon południowy kwiaty dla osób, które mogą doglądać donic regularnie. Pelargonie są stosunkowo wyrozumiałe, a przy usuwaniu przekwitłych kwiatostanów długo zachowują dekoracyjny wygląd. Werbena dobrze pasuje do skrzynek mieszanych z roślinami o podobnych potrzebach wodnych.
Osteospermum, nazywane też stokrotką afrykańską, preferuje słoneczne stanowisko i lekkie podłoże. Po dłuższym okresie deszczu lub przy zbyt ciężkiej ziemi może słabnąć, ponieważ korzenie potrzebują dostępu powietrza.
Gdy chcesz uzyskać zwisającą kaskadę
Surfinie, petunie, scewole i zwisające werbeny tworzą najbardziej wyrazisty efekt w skrzynkach balkonowych. Są jednak lepszym wyborem na balkon, który nie jest stale smagany silnym wiatrem. Pędy mogą się łamać, a liście i kwiaty szybciej tracą wodę.
Na bardzo wietrznym południowym balkonie wybierz raczej pelargonie, portulakę, lawendę lub niższe odmiany werbeny. Jeśli chcesz posadzić surfinię, ustaw skrzynkę bliżej osłoniętej ściany, ale nie w miejscu całkowicie pozbawionym przewiewu.
Donica ma znaczenie równie duże jak gatunek
Na balkonie południowym wybierz pojemnik z otworami odpływowymi, odpowiednio pojemny dla liczby sadzonek i stabilny, jeśli miejsce jest wietrzne. Większa bryła podłoża wolniej wysycha niż mała skrzynka, dlatego jest szczególnie dobrym wyborem dla pelargonii, werbeny, petunii i surfinii. Unikaj bardzo ciemnych oraz metalowych osłon w silnie nagrzewającym się miejscu. Użyj podłoża do roślin balkonowych, a dla lawendy, rozchodników i rojników wybierz mieszankę bardziej przepuszczalną. Te ostatnie sadź w pojemniku dobrze zdrenowanym; pamiętaj jednak, że mniejsza objętość podłoża szybciej traci wilgoć. Zostaw też kilka centymetrów wolnej przestrzeni między ziemią a krawędzią donicy, aby wygodnie podlewać.
Nie trzeba wsypywać grubej warstwy kamieni na dno każdej donicy. O odprowadzaniu nadmiaru wody decydują przede wszystkim otwory odpływowe i podłoże, które nie zbija się po kilku podlewaniach. Większe pojemniki dłużej utrzymują wilgoć, co potwierdza poradnik Royal Horticultural Society dotyczący podlewania roślin w pojemnikach.
Jak podlewać kwiaty na słoneczny balkon
Nie ustalaj podlewania według kalendarza. Potrzeby roślin zmieniają się wraz z temperaturą, wiatrem, wielkością donicy, rodzajem podłoża oraz fazą wzrostu. W czasie upałów pojemniki mogą wymagać codziennej kontroli, a niektóre rośliny nawet ponownego sprawdzenia później tego samego dnia.
Najlepiej wsunąć palec kilka centymetrów w podłoże. Jeśli ziemia jest sucha także poniżej powierzchni, podlej powoli przy korzeniach, aż woda zacznie wypływać przez otwory w dnie. Takie nawadnianie pozwala zwilżyć całą bryłę korzeniową, a nie tylko jej górną warstwę. Podobną metodę zaleca University of Illinois Extension.
Podlewaj rano albo późnym wieczorem. Wodę kieruj na podłoże, nie na liście i kwiaty. Jeśli donica stoi w podstawce, nie zostawiaj w niej stale wody, szczególnie po chłodniejszej nocy lub ulewie. Długotrwale mokre korzenie są równie problematyczne jak przesuszenie.
Dlaczego roślina więdnie, choć ziemia wydaje się mokra?
Na południowym balkonie więdnięcie nie zawsze oznacza brak wody. W bardzo gorące popołudnie roślina może chwilowo opuszczać liście, bo traci wodę szybciej, niż korzenie są w stanie ją pobrać. Jeśli wieczorem odzyskuje jędrność, a podłoże nie jest przesuszone, nie dolewaj wody odruchowo.
Gdy liście pozostają oklapnięte także rano, sprawdź głębszą warstwę podłoża i odpływ w donicy. Przyczyną bywa zarówno przesuszenie środka bryły korzeniowej, jak i przelanie, przez które korzenie mają za mało powietrza. Warto też obejrzeć, czy donica nie stoi na rozgrzanej posadzce lub tuż przy metalowej balustradzie. W czasie fali upałów wrażliwsze petunie i scewole można czasowo odsunąć w miejsce z jasnym, filtrowanym światłem po południu.
Nawożenie roślin na pełne słońce
Pelargonie, petunie, surfinie, werbeny i scewole uprawiane w pojemnikach można nawozić preparatem do roślin balkonowych, zawsze zgodnie z dawkowaniem i częstotliwością podanymi na etykiecie. Nie stosuj nawozu na przesuszone podłoże ani bezpośrednio po przesadzeniu rośliny. Najpierw podlej roślinę lub poczekaj, aż zaaklimatyzuje się po zmianie doniczki.
Lawendę, rojniki i rozchodniki nawoź oszczędnie albo postępuj według zaleceń dla wybranego produktu. Nadmiar nawozu może osłabić kondycję rośliny; to, czy wpłynie również na jej zimowanie, zależy m.in. od skali przenawożenia i ogólnego stanu egzemplarza. Wskazówki dotyczące nawożenia roślin pojemnikowych zgodnie z etykietą podaje także University of Minnesota Extension.
Czy lawenda, rozchodniki i rojniki mogą zostać na balkonie zimą?
Rozchodniki i rojniki należą do najłatwiejszych roślin wieloletnich na słoneczny balkon, ale w doniczce ich korzenie są bardziej narażone na mróz niż w gruncie. Zimę łatwiej przetrwają w dużym pojemniku ustawionym przy osłoniętej ścianie niż w małej skrzynce wiszącej na balustradzie. Jesienią ogranicz podlewanie i nie dopuszczaj do długiego zalegania wody w podłożu.
Lawenda również może zimować na balkonie, jeśli jest odmianą odporną na mróz i rośnie w bardzo przepuszczalnej ziemi. Największym problemem bywa połączenie mrozu z mokrym podłożem oraz przemarzanie całej bryły korzeniowej w niewielkiej donicy. Pojemnik warto osłonić materiałem izolującym, ustawić na podkładkach i zabezpieczyć przed zimowym zalewaniem.
Pelargonie, surfinie, petunie, scewole i większość sezonowych kwiatów na słoneczny balkon traktuj w polskich warunkach jako rośliny sezonowe. Nie zostawiaj ich na zewnątrz po nadejściu przymrozków. Rośliny ciepłolubne wystawiaj wiosną dopiero po ustąpieniu ryzyka nocnego mrozu.
Przed zakupem sadzonek sprawdź te rzeczy
- Czy na balkonie jest rzeczywiście dużo bezpośredniego światła, a nie tylko jasny cień?
- Czy możesz podlewać codziennie podczas upału, jeśli wybierzesz surfinie lub scewole?
- Czy donica ma odpływ i jest wystarczająco duża dla planowanej kompozycji?
- Czy łączysz w jednej skrzynce rośliny o podobnych potrzebach wodnych?
- Czy balkon jest bardzo wietrzny albo nagrzewa się od ściany, szkła czy metalu?
- Czy roślina ma być jednoroczna, czy chcesz spróbować przechować ją przez zimę?
Dobrze dobrane rośliny na balkon południowy nie powinny walczyć o przetrwanie w każdą słoneczną pogodę. Jeśli podlewanie ma być ograniczone, postaw na portulakę, rozchodniki, rojniki i lawendę. Jeśli możesz regularnie doglądać donic, pelargonie, werbeny, osteospermum i surfinie odwdzięczą się długim, wyraźnym kwitnieniem.
